Chấn thương mắt cần xử lý đúng cách, điều trị nhanh chóng và chính xác tránh làm tổn thương đến thị lực cũng như sức khỏe của mắt trong thời gian tiếp theo.

Chấn thương mắt là gì?

chấn thương mắt là gì

Chấn thương mắt là một tai nạn thường gặp, tỷ lệ chấn thương chiếm 10-15% trong các bệnh về mắt. Là nguyên nhân thứ 3 gây mù lòa chỉ sau các bệnh về mắt như đục thể thủy tinh và glôcôm.

Theo thống kê của bệnh viện Mắt TP. HCM chấn thương mắt do tai nạn sinh hoạt rất thường gặp, chiếm 34,6 %, chỉ đứng sau tai nạn lao động 51,7%. Tổn thương mắt do chấn thương cần được xử trí đúng đắn và kịp thời mới có thể hạn chế được những hậu quả nặng nề do chấn thương gây ra.

Nguyên nhân phổ biến gây ra chấn thương mắt

Nguyên nhân gây chấn thương rất đa dạng, có rất nhiều nguyên nhân gây ra chấn thương trong sinh hoạt hằng ngày như tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt, chơi thể thao, vấp ngã, bị văng hóa chất vào mắt, bỏng do nhiệt hay tai nạn xảy ra trong lúc tập thể dục…

Phần lớn chấn thương xảy ra ở trẻ em khi các em chưa tự bảo vệ được bản thân, trẻ hay có những trò chơi tự phát chỉ sơ sẩy là sẽ bị tổn thương đến mắt. Khi mắt bị chấn thương, các em thường sẽ dụi mắt và rửa mặt không đảm bảo vệ sinh nên khiến mắt càng bị tổn thương nặng hơn.

Chấn thương có thể tạm chia thành 3 dạng: chấn thương đụng dập, chấn thương xuyên thủng và bỏng mắt.

Chấn thương đụng dập do vật tù

chấn thương mắt do vật tù

Loại chấn thương này thường làm sưng bầm vùng quanh mắt, hoặc sẽ làm rách da mi, viêm màng bồ đào, xuất huyết tiền phòng, xuất huyết pha lê thể, gãy bung thành hốc mắt, bong võng mạc và vỡ nhãn cầu.

Khi chơi các trò chơi như banh tennis, trái cầu lông, nắm đấm tay, nắp chai nước ngọt, bia, rượu dễ bị chấn thương vật tù. Nếu chẳng may bị chấn thương này, ta có thể sơ cứu bằng cách chườm lạnh trên mắt nhưng không đè lên mắt và đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám.

Chấn thương xuyên thủng

chấn thương mắt do vật nhọn

Chấn thương xuyên thủng nguyên nhân là do các dị vật sắc nhọn, nhỏ đâm trực tiếp có thể gây tổn thương nhiều cấu trúc của nhãn cầu, thậm chí gây thủng nhãn cầu. Khi bị chấn thương xuyên thủng cần phải đi khám cấp cứu chuyên khoa mắt ngay lập tức để tránh bị chấn thương nghiêm trọng hơn.

Tuyệt đối không được dụi mắt, tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hoặc rút những vật nhọn đang cắm trên mắt vì có thể gây chảy máu nhiều hơn.

Bỏng mắt

bỏng mắt

Bỏng mắt nguyên nhân có thể do hóa chất, khói bụi hoặc hơi nóng bức xạ. Acid và kiềm là những chất làm tổn thương mắt nặng nhất.  Khi bị bỏng mắt do hóa chất, không được dụi mắt, phải nhanh chóng rửa mắt bằng nước sạch có thể hạn chế tối thiểu tổn thương do hóa chất gây ra và đi khám chuyên khoa Mắt ngay lập tức.

Bỏng do có thể do ánh sáng mặt trời, chấn thương mắt có thể gây mù loà, ảnh hưởng vĩnh viễn ở mắt. Do đó, chúng ta cần phải hạn chế chấn thương và cần biết xử trí kịp thời khi chấn thương xảy ra.

Cách xử lý khi bị chấn thương khi mới bị chấn thương mà biết xử lý đúng cách sẽ giúp cho việc điều trị được thuận lợi mà việc phục hồi tốt cũng dễ dàng hơn. Theo hướng dẫn của các bác sĩ nhãn khoa, khi bị chấn thương vùng mắt, bệnh nhân cần được nhanh chóng sơ cứu theo các hướng dẫn sau:

Nếu chỉ là những chấn thương đụng dập ở bên ngoài mắt như bầm máu mi mắt, sưng phù, tụ máu quanh hốc mắt thì nên sử dụng băng sạch che mắt lại rồi đưa đến cơ sở chuyên khoa mắt gần nhất để được khám và điều trị.

Trong trường hợp mắt bị chấn thương xuyên thủng có gây rách và chảy máu bên ngoài thì phải cầm máu ngay.

Không nên tự cố gắng lấy dị vật, vật đâm vào mắt vì nó có thể gây tổn hại thêm cho mắt.

Tuyệt đối không được mở vành mắt ra xem, không được dụi mắt, không đắp thuốc, chườm đá hoặc các vật dụng chưa diệt khuẩn lên mắt bị thương.

Người bị nạn có thể sử dụng kháng sinh nhỏ mắt thông dụng như chloramphenicol và băng mắt lại trước khi được đưa đến bệnh viện.

Đối với trường hợp bị dị vật kết – giác mạc (bụi, mạt sắt) thì tránh lấy tay dụi mắt vì có thể làm dị vật ghim sâu hơn.

Cách làm đúng là chớp mắt vào ca nước sạch giúp dị vật trôi ra ngoài. Nếu bị vật lạ bắn vào mắt hoặc bị chọc vào mắt thì cần nhỏ ngay thuốc kháng sinh như dung dịch cloroxít 0,04%, băng vô khuẩn rồi chuyển đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được lấy ra.

Nếu mắt bị các vết thương xuyên thủng ở bên trong lòng đen, lòng trắng, gây chảy máu và có kèm theo dịch nhầy thì người bị nạn cần được băng mắt ngay và chuyển đến cơ sở có chuyên khoa mắt gần nhất, không tự ý rửa mắt bằng nước hoặc lấy những vật lạ trong mắt ra.

Đối với các trường hợp bỏng mắt do hóa chất, nhiệt thì cần phải rửa mắt ngay tại chỗ bằng các loại nước sạch có sẵn, có thể rửa mắt dưới vòi nước máy hoặc trong ca nước lớn trong mười phút để làm sạch và dịu mắt.

Trừ trường hợp bỏng vôi sống thì tuyệt đối không rửa bằng nước, tránh để mắt bị bỏng nặng. Cần phải lấy hết vôi ra trước khi tiến hành rửa mắt, nếu không thể lấy vôi ra thì nên băng mắt lại và chuyển đến bệnh viện chuyên khoa mắt để bác sĩ xử lý.

Chúng ta cũng cần lưu ý trong sơ cấp cứu chấn thương mắt: Không nên băng mắt quá chặt, quá sát mắt vì có thể sẽ làm băng dính mi, dính nhãn cầu, khi bác sĩ lấy băng ra rất khó khăn.

Chỉ cần băng nhẹ nhàng tránh để bụi bẩn bay vào mắt. Ngoài ra, chúng ta cần giữ lại các vật gây chấn thương để các bác sĩ có hướng xử lý đúng, không tự ý rút vật nhọn ra khỏi mắt để tránh gây chảy máu nặng nề hơn.

Trẻ em thường không ý thức về các tổn thương mắt khi có dị vật lọt vào bên trong mắt. Vì vậy, khi trẻ hay dụi mắt, không nhìn rõ hoặc kêu đau mắt thì cần đưa trẻ đi khám mắt ngay tại các bệnh viện mắt chuyên khoa.

Tài liệu tham khảo:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here