Teo gai thị hay teo dây thần kinh thị giác là bệnh về mắt của thần kinh thị giác do nhiều nguyên nhân khác nhau như di truyền, thiếu dưỡng và ngộ độc…

Teo gai thị là gì?

Teo gai thị là thuật ngữ chung dùng để mô tả tình trạng đĩa thị giảm số lượng của sợi thần kinh khỏe mạnh. Đó là tình trạng bệnh lý của sự thu nhỏ thần kinh thị từ bất cứ tiến trình nào gây ra sự thoái hóa trụ giác của tế bào hạch võng mạc. Trên lâm sàng chẩn đoán teo gai thị phải căn cứ trên:

Bất thường của màu sắc và cấu trúc đĩa thị kết hợp với những thay đổi mạch máu và lớp sợi thần kinh võng mạc khi soi đáy mắt.

Chức năng thị giác bị tổn hại (thị lực, sắc giác, đồng tử, thị trường, điện thế gợi thị giác) và có thể được khu trú tại thần kinh thị.

Nguyên nhân teo gai thị

Cấu tạo mắt người

Bệnh lý teo gai thị có thể do: các bệnh lý về thần kinh thị di truyền, bệnh lý thần kinh thị do thiếu dưỡng và ngộ độc (chì, rượu, thuốc lá…), bệnh lý thần kinh thị bị chèn ép (các khối u mô đệm thần kinh thị, u màng não bao thị thần kinh), bệnh lý thần kinh thị thâm nhiễm (sarcoidose, lymphoma…), bệnh lý thần kinh do tia phóng xạ, bệnh lý thần kinh thị do chấn thương.

Nếu lí do là các bệnh lý bẩm sinh, di truyền thường rất khó cứu vãn. Các lí do tại não bộ (các thoái hóa đi xuống) thường cũng rất khó xử lý. Châm cứu, tiêm thuốc tại chỗ chỉ đem lại tỷ lệ thành công rất thấp

Các thoái hóa từ võng mạc sau đó lan đến gai thị có thể duy trì và cải thiện được nhờ dùng vitamin A liều cao, thuốc giãn mạc, chống thoái hóa thần kinh….

Triệu chứng của bệnh teo gai thị

Triệu chứng tùy theo nguyên nhân, có thể cấp tính hoặc mãn tính. Các triệu chứng có thể gặp như

  • Thị lực giảm
  • Mất thị trường
  • Rối loạn sắc giác: Bệnh nhân nhìn màu sắc bị khác đi; độ sắc nét về màu sắc và độ nhạy cảm tương phản giảm ở một mắt so với mắt kia; thường hay gặp rối loạn màu xanh đỏ; khi soi mắt thấy thay đổi trên đĩa thị giác.

Mức độ tiến triển của bệnh tùy thuộc chủ yếu vào nguyên nhân gây ra bệnh. Khi teo hoàn toàn dây thần kinh thị giác, bệnh nhân bị mù…

Điều trị bệnh teo gai thị

Việc điều trị teo gai thị thường không mấy khả quan, đem lại hiệu quả rất thấp

Điều trị bệnh teo gai thị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Để có được chẩn đoán chính xác và đề ra phương pháp điều trị hợp lý cần được bác sĩ chuyên khoa khám.

Trên thế giới, đã có một nghiên cứu chữa trị teo gai thị sử dụng phương pháp tế bào gốc là phương pháp ghép thẳng miếng ghép tế bào gốc vào võng mạc và thần kinh thị của bệnh nhân.

Tế bào gốc có thể sản sinh ra mô thần kinh nhưng thần kinh thị giác vẫn chưa phân lập được. Do vậy không có ứng dụng công nghệ tế bào gốc cho lĩnh vực này. Một số công trình khác liên quan đến tế bào gốc đang được nghiên cứu thận trọng với bệnh võng mạc sắc tố, thoái hóa hoàng điểm tuổi già… Kết quả không thuyết phục lắm.

Một vài công ty sinh học gần đây có đưa ra thị trường camera thay thế cho võng mạc, thị thần kinh bị bệnh, cho bệnh nhân hình ảnh dưới dạng hình khối. Nhưng giá cả, chất lượng hình ảnh vẫn còn chưa đạt so với ước mong của người mua.

Cùng với điều trị nguyên nhân, bệnh nhân có thể được điều trị bổ sung dinh dưỡng cho mắt như các loại vitamin và thuốc chống xơ vữa động mạch, thuốc tăng sự trao đổi chất trong tế bào thần kinh, tăng lưu lượng máu, chất chống oxy hóa và chống cao huyết áp, nhằm mục đích khôi phục các mô, làm giảm hoạt động của các quá trình phá hoại, loại bỏ “nạn đói oxy” của dây thần kinh thị giác.

Một số bệnh viện mắt áp dụng phương pháp cấy chỉ giúp cải thiện được tầm nhìn, tăng cường thị lực cho người bệnh teo dây thần kinh thị giác. Tuy nhiên, tỉ lệ điều trị và phục hồi tổn thương của bệnh teo dây thần kinh thị giác là khá thấp bởi mọi tổn thương đối với dây thần kinh thị giác có xu hướng tồn tại vĩnh viễn do các tế bào thần kinh không thể tái tạo hoặc chữa trị.

Tài liệu tham khảo:

  1. http://www.benhvien103.vn/vietnamese/bai-giang-chuyen-nganh/y-hoc-co-truyen/teo-than-kinh-thi/574/
  2. https://ghr.nlm.nih.gov/condition/optic-atrophy-type-1
  3. https://nei.nih.gov/faqs/optic-nerve-optic-nerve-atrophy
  4. https://medlineplus.gov/ency/article/001622.htm

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here