Home Tật khúc xạ

Tật khúc xạ

tật khúc xạ

Tật khúc xạ là hiện tượng mắt không điều tiết được hoặc điều tiết kém dẫn đến việc tầm nhìn không rõ ràng. Tật khúc xạ hiện nay là một trong những bệnh phổ biến ở mắt. Những người mắc tật khúc xạ hiện nay thường là trẻ em trong độ tuổi đi học. Tật khúc xạ xảy ra khi một số bộ phận trong mắt bị biến dạng hoặc không giống bình thường.

Khúc xạ là gì?

Khúc xạ là sự gấp khúc ánh sáng khi nó truyền qua vật thể này sang vật thể khác, từ môi trường này sang môi trường khác. Tầm nhìn có được khi các tia sáng bị gấp khúc (khúc xạ) khi đi qua giác mạ c và thấu kính. Ánh sáng sau đó tập trung vào võng mạc. Võng mạc chuyển đổi các tia sáng thành các thông điệp được truyền qua dây thần kinh thị giác đến não. Bộ não diễn giải những thông điệp này thành những hình ảnh chúng ta thấy.

Tật khúc xạ là gì?

Thông thường, các tia ánh sáng đi vào mắt được tập trung chính xác vào võng mạc – lớp nhạy cảm ánh sáng nằm phía sau mắt. Khi không đạt được tiêu điểm như vậy, kết quả bạn bị mắc các tật khúc xạ khiến tầm nhìn không rõ ràng. Những khiếm khuyết trong độ tập trung của mắt được gọi là tật khúc xạ.

  • Giác mạc là một lớp hình vòm trong suốt ở phần phía trước của mắt. Giác mạc hoạt động như một cửa sổ và cho phép ánh sáng đi vào mắt. Lớp này cũng bắt đầu quá trình tập trung các tia sáng cho phép bạn nhìn thấy hình ảnh rõ ràng.
  • Thủy tinh thế là một khối cầu trong suốt, nằm ngay phía sau mống mắt và đồng tử. Đây là phần thứ hai của mắt, sau giác mạc, giúp tập trung ánh sáng và hình ảnh trên võng mạc. Vì giác mạc chứa các chất dịch và có khả năng đàn hồi dài ra hay phồng lên để có thể nhìn rõ vật ở gần hay ở xa.
  • Võng mạc là phần chứa các mô nhạy cảm với ánh sáng. Khi hình ảnh được tập trung trên võng mạc sau đó truyền qua các dây thần kinh thị giác lên não.

Mắt khỏe mạnh là sau khi hình ành đi qua võng mạc, và thủy tinh thể sẽ được hội tụ đúng trên võng mạc. Để mắt có thể nhìn được vật ở gần hoặc ở xa, thủy tinh thể phải điều tiết bằng cách phồng lên hoặc xẹp xuống để hình ảnh có thể tập trung đúng trên vọng mạc. Tuy nhiên vì một số lý do khách quan và chủ quan, thủy tinh thể không thể điều tiết chính xác. Điều này dẫn đến việc hình ảnh có thể tập trung ở phía trước võng mạc hoặc phía sau võng mạc, đây được gọi là tật khúc xạ. Tùy vào từng người, có các tật khúc xạ khác nhau, cũng có nhiều trường hợp một người có thể mắc hai tật khúc xạ.

Các loại tật khúc xạ

Cận thị (Myopia)

tật khúc xạ cận thị

Những người bị cận thị có thể nhìn thấy rõ các vật ở gần, nhưng các vật thể ở xa bị mờ. Trong cận thị, các tia sáng sau khi hội tụ sẽ tập trung ở phía trước võng mạc. Điều này xảy ra khi trục nhãn cầu quá dài, hoặc liên quan đến công suất hội tụ của giác mạc và thể thủy tinh. Bệnh cũng có thể do giác mạc và/hoặc thể thủy tinh quá cong so với nhãn cầu. Hoặc trong một vài trường hợp, cận thị là sự kết hợp của các yếu tố trên. Cận thị có thể do:

  • Di truyền: Trục nhãn cầu dài, mắt to hơn bình thường…
  • Do sinh hoạt, điều kiện làm việc thường xuyên tiếp xúc với thiết bị điện tử, làm việc trong môi trường thiếu ánh sáng, không nghỉ ngơi hợp lý…

Có 3 loại cận thị:

  • Cận thị sinh lý: Thường bắt gặp ở trẻ nhỏ (5-10 tuổi), trẻ sẽ tăng dần độ cận cho tới khi mắt ngưng phát triển. Cận thị sinh lý cũng có thể do công xuất hội tụ của giác mạc, thuỷ tinh thể hay trục nhãn cầu quá dài.
  • Cận thị bệnh lý: ít gặp nhất trong 3 loại. Cận thị bệnh lý bắt đầu giống như cận thị sinh lý, nhưng phát triển nhanh theo độ phát triển bất bình thường của trục nhãn cầu. Những người bị cận thị bệnh lý thường dẫn đến thoái hoá võng mạc.
  • Cận thị mắc phải: Thường gặp sau tuổi thiếu niên, do bệnh đái tháo đường hoặc dùng một số loại thuốc làm tăng công suất hội tụ của thuỷ tinh thể

Viễn thị (hyperopia)

tật khúc xạ viễn thị

Ngược lại với cận thị, những người mắc chứng viễn thị có thể nhìn thấy rõ các vật ở xa, nhưng gặp khó khăn khi nhìn trong khoảng cách gần. Viễn thị xảy ra khi tia sáng được tập trung phía sau võng mạc. Người viễn thị có trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường, hoặc giác mạc/thủy tinh thể quá phẳng  so với nhãn cầu. Trẻ em sinh ra đã bị viễn thị, nhưng tình trạng này sẽ hết khi trẻ lớn. Viễn thị có 3 nguyên nhân chính đó là:

  • Do bẩm sinh trục nhãn cầu quá ngắn
  • Do sinh hoạt, học tập không đúng cách, thường xuyên nhìn xa khiến thủy tinh thể phải luôn xẹp xuống để điều tiết. Lâu ngày sẽ không thể phồng lên như vị trí cũ gây viễn thị
  • Do người già thể thủy tinh đã bị lão hóa, không phồng lên được do mất tính đàn hồi.

Loạn thị (Astigmatism)

tật khúc xạ loạn thị

Loạn thị là một tật khúc xạ mắt rất thường gặp, xảy ra khi hình ảnh quan sát sau khi đi vào mắt không thể hội tụ ở võng mạc, khiến mắt bị mờ. Những người bị loạn thị có giác mạc không còn giữ được độ cong hoàn hảo mà bị biến dạng không đều. Điều này gây ra sự hội tụ không đồng đều của các tia sáng. Những tia sáng đi qua giác mạc sẽ bị hội tụ tại nhiều điểm, có thế trước và cũng có thể sau võng mạc. Điều này lý giải một số người vừa bị cận thị, vừa loạn thị hoặc bị viễn thị kết hợp với loạn thị. Ngoài ra loạn thị còn có thể do độ cong của thủy tinh thể bất thường. Ngoài ra, có một số tình trạng mắt có liên quan đến loạn thị, chẳng hạn như keratoconus , tổn thương giác mạc, sẹo giác mạc, phẫu thuật trước trong giác mạc, và một số bệnh khác.

Loạn thị thường kèm theo cận thị hoặc hyperopia. Mức độ loạn thị có thể được xác định trong phần khúc xạ của khám mắt. Khúc xạ giúp đo độ sắc nét hoặc độ rõ của tầm nhìn xa và gần bằng cách thử nghiệm với các ống kính khác nhau để xác định xem tình trạng tật khúc xạ có thể được điều trị bằng kính mắt thường hay kính áp tròng.

Triệu chứng mắt bị tật khúc xạ

Mờ mắt là triệu chứng phổ biến nhất của các tật khúc xạ. Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Nhìn nhiều hình ảnh khác nhau
  • Tầm nhìn mờ
  • Lóa mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng
  • Hay nheo mắt
  • Nhức đầu
  • Mỏi mắt

Điều trị tật khúc xạ như thế nào?

điều trị tật khúc xạ

Tật khúc xạ thường được điều trị bằng kính gọng hoặc kính áp tròng. Ngoài ra những người mắc tật khúc xạ còn có thể phẫu thuật tật khúc xạ bằng tia laser excimer. Tia laser sẽ tác động trực tiếp vào giác mạc, giúp điều chỉnh tật khúc xạ. Hiện nay có những phương pháp điều trị phổ biến như:

  • PRK (Photorefractive keratectomy)
  • LASIK (Laser Assisted in Situ Keratomileusis)
  • Epi – LASIK
  • Femtosecond LASIK
  • ReLEx SMILE® (Refractive Lenticule Extraction – Small Incision Lenticule Extraction)

Các phương pháp này sẽ dùng laser excimer chiếu vào giác mạc, giúp chỉnh lại tật khúc xạ. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể phẫu thuật điều trị tật khúc xạ, và mỗi người chỉ phù hợp với một số phương pháp khác nhau. Để biết mình phù hợp với phương pháp nào hãy đến trực tiếp các bệnh viện mắt để khám.

Không đeo kính sẽ làm tật khúc xạ nặng hơn?

Một số người cho rằng không đeo kính sẽ làm tật khúc xạ ngày càng nặng hơn, điều này không đúng. Trừ khi người đó còn trẻ và mắt vẫn phát triển. Đối với người lớn, không đeo kính mắt sẽ chỉ làm giảm tầm nhìn so với khi đeo kính. Tuy nhiên, việc không đeo kính sẽ không làm cho mắt của bạn tăng độ và cũng không làm cho tình trạng sức khỏe mắt xấu đi.

Cách chăm sóc mắt tránh mắc tật khúc xạ

– Đảm bảo nơi làm việc và học tập có đủ ánh sáng, ánh sáng dùng làm việc nên sáng gấp 3 lần cường độ ánh sáng trong phòng bình thường. Nếu đọc sách ban đêm, ngoài đèn phòng nên sử dụng thêm đèn chụp phản chiếu. Hướng đèn tốt nhất cho việc đọc sách, học là chiếu sáng từ sau, từ trên xuống, nghịch với bên tay thuận.

– Kích thước bàn ghế ngồi :phải phù hợp với chiều cao của từng người để tránh phải cúi hay gập người khi đọc sách, làm việc.
– Tư thế ngồi đúng : thằng lưng, hai chân để xuống nền nhà, đầu cúi khoảng 10-15 độ. Khoảng cách lý tưởng để đọc sách là khoảng cách đo từ đầu ngón cái hoặc ngón trỏ cong lại đến cùi chỏ (trung bình khoảng 35cm).
– Giảm mọi căng thẳng của mắt : không bắt mắt làm việc với cường độ quá cao, nghỉ ngơi hợp lý. Không tiếp xúc quá nhiều với màn hình tivi, máy vi tính. Cứ 20 phút làm việc cần cho mắt nghỉ ngơi trong khoảng 20 giây bằng cách nhìn ra một vật cách xa 5-6m. Không ngồi quá gần màn hình tivi, khoảng cách xem tivi tốt nhất là cách màn hình 7 lần đường chéo (số inch) của màn hình.
– Tập luyện thể thao và ăn uống đầy đủ: Ăn các thực phẩm tốt cho mắt, có chứa nhiều các loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho mắt. Thường xuyên tham gia các hoạt động thể dục thể thao phù hợp với lứa tuổi.

Tóm lại, tật khúc xạ cần được điều trị đúng cách, cha mẹ có con bị tật khúc xạ nên đưa đi khám, theo dõi thường xuyên để tránh bị nhược thị. Các tật khúc xạ nặng và kèm theo lé nên đeo kính thường xuyên để vừa giúp điều chỉnh tật khúc xạ và lé song song. Định kỳ mỗi 6 tháng nên kiểm tra lại độ kính.

nguyên nhân tăng độ cận

Nguyên nhân tăng làm mắt tăng độ cận mà bạn không...

Đội mắt là bộ phận nhạy cảm và dễ bị tổn thương nhất của cơ thể. Hiện nay do...
song thị

Song thị nguyên nhân triệu chứng và cách điều trị

Người mắc tật song thị sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Đặc biệt không...
tập yoga làm giảm độ cận thị

Tập yoga hay mát-xa làm giảm độ cận thị

Tập yoga hay mát-xa không làm giảm độ cận thị. Đó là khẳng định của các chuyên gia nhãn...