Khô mắt xảy ra khi số lượng hoặc chất lượng nước mắt không đủ giữ cho bề mặt của mắt được bôi trơn. Khô mắt tuy không quá nguy hiểm nhưng có thể gây khó chịu đến cuộc sống hàng ngày. Nguy cơ phát triển bệnh khô mắt tăng theo tuổi và phụ nữ có tỷ lệ khô mắt cao hơn so với nam giới.

Nước mắt là gì và công dụng của nước mắt

Tầm nhìn có thể bị ảnh hưởng bởi vì nước mắt đóng một vai trò quan trọng trong việc tập trung ánh sáng. Với người bình thường, nước mắt giúp rửa và bôi trơn giác mạc. Với mỗi lần chớp mắt, nước mắt cơ bản chảy qua giác mạc, nuôi dưỡng tế bào và bảo vệ mắt khỏi môi trường. Khi các tuyến nhờn không tạo ra đủ nước mắt, hoặc khi thành phần của nước mắt thay đổi, sức khỏe mắt và thị lực bị tổn hại.

cấu tạo nước mắt
cấu tạo màng phim nước mắt

Nước mắt là một hỗn hợp phức tạp của các loại dầu, nước, chất nhầy và hơn 1500 protein khác nhau giúp giữ cho bề mặt của mắt ướt và bảo vệ mắt khỏi môi trường, các chất kích thích và mầm bệnh truyền nhiễm. Nước mắt hình thành trong ba lớp:

  • Lớp bên ngoài, nhờn (lipid), được tạo ra bởi các tuyến Meibomian, giữ cho nước mắt không bị bốc hơi quá nhanh
  • Lớp giữa (nước) chứa phần nước mắt cũng như các protein hòa tan trong nước, lớp này được tạo ra bởi tuyến chính và tuyến phụ kiện. Nó nuôi dưỡng giác mạc và kết mạc, màng nhầy bao phủ toàn bộ mặt trước của mắt và bên trong mí mắt.
  • Lớp bên trong (lớp nhầy), được sản xuất bởi các tế bào ly, nhiệm vụ thẩm thấu vào giác mạc lớp nước

Triệu chứng khô mắt

Khô mắt gây ra cảm giác khó chịu, nếu khô mắt nặng có thể gây cảm giác đau và đỏ mắt. Các dấu hiệu và triệu chứng thường ảnh hưởng đến cả hai mắt như:

  • Cảm giác rát trong mắt
  • Chảy chất nhầy trong hoặc quanh mắt
  • Nhạy cảm với ánh sáng
  • Đỏ mắt
  • Cộm xốn
  • Khó đeo kính áp tròng
  • Khó khăn khi nhìn ban đêm
  • Mắt chảy nước, là phản ứng của cơ thể với sự kích thích của đôi mắt khô
  • Mờ mắt hoặc mỏi mắt

Nguyên nhân gây khô mắt?

khô mắt

Khô mắt do thiếu nước mắt. Đối với một số người, nguyên nhân gây khô mắt là giảm tiết nước mắt. Đối với những người khác nguyên nhân là tăng sự bay hơi nước mắt, mất cân bằng trong thành phần nước mắt. Các nguyên nhân gây khô mắt:

Giảm tiết nước mắt

Khô mắt có thể xảy ra khi bạn không thể tiết đủ nước mắt. Thuật ngữ y khoa cho tình trạng này là keratoconjunctivitis sicca. Nguyên nhân phổ biến của việc giảm tiết nước mắt bao gồm:

  • lão hóa
  • Một số bệnh lý như bệnh tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, lupus, xơ cứng bì, hội chứng Sjogren, rối loạn tuyến giáp và thiếu vitamin A
  • Một số loại thuốc, bao gồm thuốc kháng histamin, thuốc thông mũi, liệu pháp thay thế hormon, thuốc chống trầm cảm và thuốc trị cao huyết áp, mụn trứng cá, ngừa thai và bệnh Parkinson
  • Phẫu thuật mắt bằng laser (phẫu thuật khúc xạ chỉ gây khô mắt tạm thời)
  • Viêm hoặc bức xạ làm tổn thương tuyến lệ

Tăng bốc hơi nước mắt

Nguyên nhân phổ biến của việc tăng bốc hơi nước mắt là:

  • Gió, khói hoặc không khí khô
  • Ít chớp mắt khi làm việc
  • Các vấn đề về mí mắt

Mất cân bằng trong thành phần nước mắt

Phim nước mắt có ba lớp cơ bản: dầu, nước và chất nhầy. Rối loạn bất kỳ lớp nào trong các lớp này có thể gây khô mắt. Ví dụ, màng dầu được sản xuất bởi các tuyến nhỏ ở rìa mí mắt (tuyến meibomian) bị tắc nghẽn. Tuyến meibomian tắc nghẽn thường gặp ở những người bị viêm bờ mi, bệnh rosacea hoặc các rối loạn về da khác.

Biến chứng khô mắt

Những người bị khô mắt có thể gặp những biến chứng sau:

  • Nhiễm trùng mắt. Nước mắt giúp bảo vệ bề mặt của đôi mắt của bạn khỏi bị nhiễm trùng. Thiếu nước mắt có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt.
  • Ảnh hưởng đến giác mạc. Nếu không được điều trị, mắt khô nặng có thể dẫn đến viêm mắt, trầy xước bề mặt giác mạc, loét giác mạc và các vấn đề về thị lực.
  • Ảnh hưởng tới sinh hoạt. Mắt khô có thể gây khó khăn cho việc thực hiện các hoạt động hàng ngày như đọc sách, làm việc.

Chẩn đoán và điều trị khô mắt

khô mắt
Sử dụng nước mắt nhân tạo giúp hạn chế khô mắt

Những người gặp các triệu chứng khô mắt nên tham khảo ý kiến bác sĩ tại những bệnh viện mắt để xác định nguyên nhân, từ đó tìm ra hướng điều trị.

  • Thay đổi thuốc. Nói với bác sĩ các loại thuốc đang dùng. Nếu thuốc gây khô mắt, bạn có thể thay đổi thuốc
  • Nước mắt nhân tạo. Khô mắt nhẹ có thể được điều trị bằng các loại nước mắt nhân tạo, gel và thuốc mỡ.
  • Thay đổi môi trường và lối sống. Thay đổi cách sinh hoạt và làm việc hợp lý. Làm việc trước máy tính 1 tiếng hãy nhắm mắt nghỉ ngơi khoảng 5 phút. Đeo kính chống nắng khi ra đường cũng giúp giảm khô mắt. Ngừng hút thuốc và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc cũng giúp hạn chế khô mắt
  • Thuốc khô mắt. Cyclosporine và lifitegrast là các loại thuốc theo toa duy nhất được Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ phê duyệt để điều trị khô mắt. Thuốc nhỏ mắt Corticosteroid cũng có thể được kê đơn ngắn hạn để giảm viêm mắt.
  • Phẫu thuật. Nếu các phương pháp trên không hiệu quả, bệnh nhân có thể lựa chọn phẫu thuật. Tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn và tìm hiểu các phương pháp phẫu thuật hợp lý.

Phòng ngừa khô mắt

Phòng ngừa các nguyên nhân gây khô mắt có thể giúp bạn chế tình trạng mắt khô.

  • Tránh gió thổi vào mắt. Không hướng máy sấy tóc, máy sưởi, máy điều hòa hoặc quạt hướng về mắt.
  • Tăng cường độ ẩm cho không khí. Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng khi thời tiết khô để hạn chế khô mắt
  • Đeo kính râm hoặc kính bảo vệ. Kính không chỉ giúp ngăn ngừa tia UV, bảo vệ mắt khỏi tại nạn mà còn giúp hạn chế gió thổi vào mắt gây khô mắt.
  • Cho mắt nghỉ ngơi hợp lý. Không để mắt làm việc liên tục quá lâu. Làm việc 60 phút hãy nhắm mắt lại trong vài phút hoặc chớp mắt liên tục trong vài giây để giúp trải đều nước mắt.
  • Ngồi làm việc đúng tư thế. Màn hình máy tính cần được đặt dưới tấm mắt. Nếu màn hình máy tính ở trên tầm mắt, mắt sẽ phải mở to hơn để nhìn màn hình. Đặt màn hình máy tính thấp hơn mắt khoảng 15 cm sẽ giúp mắt thoải mái hơn. Điều này có thể làm chậm quá trình bốc hơi nước của mắt.
  • Ngừng hút thuốc. Khói thuốc có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng khô mắt. Vì thế hãy ngừng hút thuốc để bảo vệ mắt và sức khỏe cơ thể
  • Sử dụng nước mắt nhân tạo thường xuyên. Nếu bạn bị khô mắt mãn tính, hãy sử dụng thuốc nhỏ mắt thường xuyên

Khô mắt là một trong số những bệnh thường gặp ở mắt. Có một số nguyên nhân gây khô mắt không thể phòng ngừa như lão hóa, phụ nữ mãn kinh…Tham khảo ý kiến bác sĩ tại các bệnh viện mắt uy tín để phòng ngừa và điều trị khô mắt.

Tài liệu tham khảo:

2 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here