Bệnh tăng nhãn áp (cườm nước) là một căn bệnh nguy hiểm ở mắt, là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên thế giới. Cùng tìm hiểu bài viết sau để biết tăng nhãn áp là gì? Triệu chứng hoặc dấu hiệu tăng nhãn áp? Và các phương pháp điều trị bệnh tăng nhãn áp.

Tăng nhãn áp là gì?

Bệnh tăng nhãn áp là một bệnh gây tổn thương thần kinh thị giác. Chứng tăng nhãn áp có thể gây ra mù lòa và trên thực tế là nguyên nhân hàng đầu gây mù. Bệnh tăng nhãn áp có thể xuất hiện ở tất cả các lứa tuổi. Tăng nhãn áp có thể xảy ra khi chức năng thoát nước của mắt bị tắc nghẽn gây ra áp lực nội nhãn (IOP). Theo thời gian, IOP tăng cao này có thể làm hỏng thần kinh thị giác, dẫn đến sự phát triển của tăng nhãn áp. Các nguyên nhân khác của tăng nhãn áp phụ thuộc vào loại bệnh tăng nhãn áp.

Nguyên nhân gây tăng nhãn áp

Một số người có nguy cơ cao bị bệnh tăng nhãn áp. Bao gồm các:

  • Người Mỹ gốc Phi trên 40 tuổi
  • Những người có tiền sử gia đình bị bệnh tăng nhãn áp
  • Người sử dụng steroid
  • Những người bị thương ở mắt
  • Bệnh nhân tăng huyết áp
  • Người trên 60 tuổi

Cũng có một số bệnh lý làm tăng nguy cơ bệnh tăng nhãn áp, bao gồm:

  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh tuyến giáp
  • Bệnh bạch cầu
  • Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm
  • Viêm khớp

Nguyên nhân gây tăng nhãn áp ở góc mở

Đây là hình thức phổ biến nhất của tăng nhãn áp, bệnh ảnh hưởng đến gần hơn 30 ngàn người Việt Nam. Các nguyên nhân gây tăng nhãn áp góc mở bao gồm:

  • Người cao tuổi – Quá trình lão hóa làm giảm kích thước của góc thoát nước mắt, dẫn đến tăng áp lực nội nhãn.
  • Gen – Một số yếu tố di truyền có thể gây ra bệnh tăng nhãn áp. Các đột biến trong gen GLC1A khiến nó sản xinh quá mức một chất làm tắc nghẽn góc độ mà chất lỏng chảy ra từ mắt. Ngoài ra, gen LMX1B được cho là gây ra một số trường hợp tăng nhãn áp.
  • Thiếu hụt Nitric oxide – Nồng độ oxit nitric thấp góp phần làm hư hại mạch máu, từ đó làm tăng áp lực nội nhãn.
  • Thiếu dinh dưỡng – Điều này có thể gây tổn hại đến các sợi thần kinh thị giác.
  • Lượng glutamate lớn (chất dẫn truyền thần kinh) có thể góp phần phá hủy các sợi thần kinh trong mắt.

Bệnh tăng nhãn áp góc mở không gây ra các triệu chứng ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, cuối cùng bệnh nhân sẽ bắt đầu mất thị lực ngoại vi của mình.

Nguyên nhân của tăng nhãn áp góc đóng

Tăng nhãn áp góc đóng, một dạng hiếm gặp của bệnh chỉ chiếm 15% các trường hợp mắc bệnh tăng nhãn áp. Bệnh do khuyết tật cấu trúc trong mắt, tạo ra một góc hẹp giữa mống mắt và giác mạc. Nếu mống mắt trượt về phía trước, nó có thể ngăn chặn góc thoát nước. Tình trạng này có thể được kích hoạt bởi các thuốc làm giãn nở như thuốc chống trầm cảm. Tuy nhiên bệnh cũng có thể xảy ra tự nhiên, khi mắt mở rộng trong ánh sáng thấp. Những người bị chứng tăng thị lực (viễn thị) có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp góc đóng cấp vì mắt của họ có những góc hẹp. Tăng nhãn áp góc đóng lại tạo ra các triệu chứng đau mắt trầm trọng, thị lực mờ, buồn nôn và nhức đầu.

Nguyên nhân của tăng nhãn áp bình thường

Vì IOP tăng không phải là một yếu tố gây tăng nhãn áp bình thường, các bác sĩ không chắc chắn nguyên nhân gây ra tổn thương thần kinh thị giác. Các lý thuyết bao gồm:

  • Giảm lưu lượng máu
  • Chết tế bào thần kinh sớm
  • Kích ứng thần kinh
  • Sản xuất glutamate quá mức
  • Bệnh tự miễn

Nguyên nhân gây ra chứng tăng nhãn áp bẩm sinh

Chứng tăng nhãn áp bẩm sinh xảy ra ngay khi ở hoặc gần thời điểm sinh. Nguyên nhân của bệnh tăng nhãn áp bẩm sinh bao gồm khiếm khuyết di truyền trong ống tiêu hoặc các bệnh về mắt khác. Khoảng 85 phần trăm các trường hợp bệnh tăng nhãn áp bẩm sinh có thể là do một khiếm khuyết di truyền. Các nghiên cứu cho thấy bệnh tăng nhãn áp bẩm sinh ảnh hưởng đến bé em trai nhiều hơn (65 phần trăm) so với bé gái. Bệnh tăng nhãn áp bẩm sinh thường xảy ra song song (trong cả hai mắt) ở 70 phần trăm so với 1 mắt. Chứng tăng nhãn áp bẩm sinh có thể khó nhận ra bởi vì trẻ thường gặp khó khăn trong việc nhận biết các triệu chứng.

Nguyên nhân của tăng nhãn áp thứ cấp

Bệnh tăng nhãn áp thứ cấp có liên quan đến một số bệnh tật trước đây. Có nhiều nguyên nhân thứ phát của tăng nhãn áp. Bệnh tăng nhãn áp thứ phát có thể là dạng góc mở hoặc góc đóng và liên quan đến:

  • Bệnh tăng nhãn áp phát triển, như trong bệnh sán dây thần kinh
  • Bệnh mắt – phân bố sắc tố và tăng nhãn áp tân mạch
  • Viêm – viêm niêm mạc miệng
  • Chấn thương liên quan đến tăng nhãn áp
  • Phẫu thuật mắt

Các dấu hiệu và triệu chứng của tăng nhãn áp

Triệu chứng hoặc dấu hiệu tăng nhãn áp thường khó phát hiện ở giai đoạn sớm nhất của bệnh. Đáng lưu ý, thị lực khiếm thị đôi khi là dấu hiệu đầu tiên của bệnh tăng nhãn áp. Trong những trường hợp khác, các triệu chứng và dấu hiệu tăng nhãn áp có thể bao gồm đau mắt, thị lực bị che khuất hoặc mắt đỏ, nhức đầu, và buồn nôn.

Bệnh tăng nhãn áp được phát hiện như thế nào?

Bệnh tăng nhãn áp góc mở, dạng phổ biến nhất của bệnh thường rất khó phát hiện vì nó không có triệu chứng. Bệnh nếu được phát hiện sớm và điều trị sẽ là chìa khóa để bảo vệ tầm nhìn của bạn khỏi những tổn thương do bệnh tăng nhãn áp. Nên kiểm tra mắt theo định kỳ vào:

  • Độ tuổi 35 và 40
  • Từ 40 tuổi đến 60 tuổi – cứ hai năm một lần
  • Sau 60 tuổi – mỗi năm
  • Bất cứ ai có yếu tố nguy cơ cao cần được kiểm tra hằng năm sau tuổi 35.

Kiểm tra tăng nhãn áp

Bệnh nhân có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp nên kiểm tra chuẩn đoán thường xuyên. Kiểm tra bệnh tăng nhãn áp thường xuyên bao gồm hai xét nghiệm mắt thường lệ: đo sắc điệu và quang tuyến soi. Kiểm tra tăng nhãn áp và khám mắt bao gồm:

Lịch sử gia đình

Loại bệnh tăng nhãn áp phổ biến nhất, tăng nhãn áp góc mở thường do di truyền. Nếu các thành viên trong gia đình bạn bị tăng nhãn áp, bạn có nguy cơ cao hơn nhiều hơn người bình thường từ 4- 9 lần.

Kiểm tra thị giác

Thay đổi thị lực là một trong những triệu chứng đầu tiên của bệnh nhân tăng nhãn áp. Khi tầm nhìn trung tâm bị ảnh hưởng, bệnh tăng nhãn áp đã nặng đến mức gần như tất cả tầm nhìn ngoại vi bị mất vĩnh viễn. Thử nghiệm thị giác sử dụng một biểu đồ mắt với các chữ cái và hình ảnh để đo khả năng thị lực ở các khoảng cách khác nhau.

Kiểm tra áp lực nội nhãn (đo lượng giác)

Kiểm tra áp lực nội nhãn trong mắt (IOP) được sử dụng trong việc phát hiện và chẩn đoán bệnh tăng nhãn áp. Thường thì mắt sẽ được gây tê trước khi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên sử dụng một thiết bị đặc biệt để đo áp lực của mắt. Việc kiểm tra chỉ mất vài phút để thực hiện và không gây đau mắt.

Kiểm tra đường thoát nước (Gonioscopy)

Gonioscopy là một xét nghiệm mắt không đau xác định xem khu vực góc thoát nước nơi chất lỏng chảy ra từ mắt mở hay đóng. Phương pháp này thường được thực hiện trong một cuộc kiểm tra mắt thường lệ. Mặc dù các nguyên nhân gây tăng nhãn áp không được hiểu rõ, nếu góc thoát nước bị tắc nghẽn, áp suất có thể tăng lên trong mắt.

Thử nghiệm tăng nhãn áp (Perimetry)

Thử nghiệm tăng nhãn áp perimetry đo lường tất cả các góc trong tầm nhìn của bạn, bao gồm tầm nhìn ngoại biên và tầm nhìn chính diện. Mất thị lực ngoại vi thường là một dấu hiệu sớm của bệnh tăng nhãn áp. Phát hiện sớm là chìa khóa để chẩn đoán và điều trị bệnh tăng nhãn áp thành công.

Tuy nhiên để có kết quả chính xác, bạn nên đến kiểm tra tại các cơ sở uy tín. Hiện bệnh viện mắt Sài Gòn là địa chỉ khám chữa mắt uy tín nhất tại Việt Nam. Với hơn 15 năm hoạt động bệnh viện luôn là địa chỉ tin cậy của người dân trong nước cũng như kiều bào nước ngoài.

4 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here